Kontrakty menadżerskie

 

 

 

Czym jest kontrakt menadżerski?

Kontrakty menadżerskie (zwane też umową o zarządzenie, umowa o sprawowanie zarządu, umową zlecenia zarządu czy umową o prowadzenie przedsiębiorstwa spółki) stanowią w polskim systemie prawnym bardzo niejednolitą grupę umów, należącą do grupy nazywanej potocznie kontraktami nienazwanymi. Charakteryzują się one brakiem jednolitego uregulowania w kodeksie cywilnym lub innej ustawie - są przez to szczególnie elastyczne i pozwalają na szeroką realizację zasady swobody umów w trakcie ich zawierania. Powszechnie przyjmuje się, że zawierając kontrakt menadżerski, przyjmujący zlecenie (menadżer, zarządca) zobowiązuje się odpłatnie wykonywać w sposób stały czynności zarządu przedsiębiorstwem należącym do dającego zlecenie - w jego imieniu i na jego rzecz.

W związku z faktem, że przepisy prawa cywilnego nie tworzą ogólnych ram umowy o zarządzenie (tak jak ma to miejsce w przypadku np. zlecenia lub umowy o dzieło, a szczególnie widoczne jest w umowie o pracę), prawidłowy kontrakt menadżerski powinien w jak najszerszy i możliwie jak najbardziej dokładny sposób określać wzajemne zobowiązania stron, szczegółowe zasady wykonywania zarządu przez menadżera, kwestie wynagrodzenia, ewentualnych premii, urlopów etc. Brak precyzyjnych uregulowań umownych może w istotny sposób utrudniać stronom dochodzenie swoich praw w przypadku ewentualnego postępowania sądowego.

kontrakt menaderski

Zarządzanie przedsiębiorstwem przez menadżera

By nowopowołany menadżer mógł kierować sprawami przedsiębiorstwa i reprezentować je w kontaktach z podmiotami zewnętrznymi, musi zostać do tego w odpowiedni sposób uprawniony. Szereg umożliwiających to instytucji ustanowiony został w kodeksie spółek handlowych i kodeksie cywilnym.

Pierwszą z nich stanowi wejście menadżera do zarządu spółki. Rozwiązanie to w zdecydowanie najbardziej ścisły sposób łączy zarządcę z przedsiębiorstwem. Udział w zarządzie, zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych (w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to art. 200 i dalsze ksh, w przypadku spółek akcyjnych - art. 368 i dalsze) wiąże się z wejściem menadżera do najistotniejszego organu spółki, którego uprawnienia i obowiązki są w dużym stopniu ściśle uregulowane przez obowiązujące przepisy i w którym udział może się wiązać z bezpośrednią odpowiedzialnością finansową menadżera w przypadku upadłości przedsiębiorstwa (patrz. art. 299 ksh). Rozwiązanie takie pozwala ograniczyć zakres umowy menadżerskiej (istotna część obowiązków członka zarządu uregulowana jest ustawowo), jednak ze względu na bardzo istotną rolę zarządu w ramach działalności spółki stosowane może tylko w sytuacjach dużego zaufania do ustanowionego menadżera i jedynie w sytuacji, w której właściciel przedsiębiorstwa decyduje się na daleko idące rozdzielenie funkcji właścicielskich od zarządczych - tendencja taka, mimo że popularna, nie odpowiada wszystkim przedsiębiorcom.

Prokura, uregulowana w art. 1011 i następnych kodeksu cywilnego, stanowi swoisty rodzaj pełnomocnictwa o bardzo szerokim, praktycznie nieograniczonym jeśli idzie o możliwości ingerencji w funkcjonowanie spółki zakresie. Menedżer działający na podstawie prokury upoważniony jest do dokonywania wszelkich czynności sądowych i pozasądowych w imieniu spółki, zakres jego uprawnień jest więc niezwykle szeroki. Ponadto, nie jest możliwe ograniczenie zakresu prokury skuteczne wobec osób trzecich – oznacza to, że działając na podstawie prokury menadżer zawsze będzie miał pełnię praw do reprezentowania spółki w negocjacjach z kontrahentami czy klientami. Obowiązki prokurenta nie są jednak uregulowane, w związku z czym kontrakt menadżerski w takiej sytuacji powinien możliwie precyzyjnie określać do czego zobowiązany jest zarządca. Prokurę ustanawia zarząd (wymagana jest zgoda wszystkich członków zarządu), zaś odwołać ją może każdy z nich samodzielnie. Oznacza to, że powiązanie prokurenta z przedsiębiorstwem nie ma tak silnego charakteru i w sytuacji zagrożenia dobra firmy możliwe jest natychmiastowe odebranie uprawnień menedżerowi (nie ma to jednak wpływu np. na kwestie pobieranego przez niego wynagrodzenia, określanego w umowie o sprawowanie zarządu).

Pełnomocnictwo, którego podstawę znaleźć można w art. 98 i następnych to bardzo szerokie rozwiązanie prawne umożliwiające upoważnienie menadżera do dokonywania określonych czynności w imieniu spółki. Umocowanie w formie pełnomocnictwa może mieć bardzo zróżnicowany zakres, od pełnomocnictwa ogólnego (do wszystkich czynności, bez możliwości podejmowania działań przekraczających zwykły zarząd przedsiębiorstwem), przez pełnomocnictwo do określonych czynności, po jednorazowe pełnomocnictwo uprawniające do wykonania tylko jednego zadania. W wielu sytuacjach znacznie łatwiejszym rozwiązaniem będzie udzielenie menadżerowi prokury, jednak zdarzają się okoliczności, w których konieczne jest precyzyjne określenie zakresu uprawnień zarządcy. Tak jak prokura, również pełnomocnictwo nie może stanowić podstawy obowiązku menadżera, które muszą zostać określone w umowie.

W wielu sytuacjach decyzja o wyborze najwłaściwszego dla danego przedsiębiorstwa sposobu reprezentowania przez menadżera jest skomplikowana i wymaga profesjonalnej wiedzy zarówno o potrzebach spółki jak i o stanie prawnym. W takich okolicznościach, najlepszym wyjściem jest skorzystanie z pomocy prawnika.

kontrakt

Menu

To jest opis do menu z prawej strony

More

poradniki prawne

link 1

Opis poradnika ...

link 2

Opis poradnika ...

link 3

Opis poradnika ...

czytaj dalej